Wat betekent Ha Fa Bra

 

In de wereld van blaasinstrumenten is de term HaFaBra wel bekend, maar daarbuiten is deze term minder bekend. HaFaBra is een samenvoeging van harmonie, fanfare en brassband. In vele steden en dorpen is wel een van deze blaasorkesten te vinden, maar waarin verschillen ze nu eigenlijk?

Geschiedenis van de HaFaBra-orkesten

De orkesten die onder HaFaBra vallen, zijn ontstaan vanuit het leger. Als sinds de Egyptenaren worden blaasinstrumenten en trommen gebruikt om de militairen op het slagveld te ondersteunen. Het ontstaan van echte blaasorkesten hangt samen met de ontwikkeling van instrumenten in de 18e en 19e eeuw. De uitvinding van ventielen voor koperblaasinstrumenten en het kleppensysteem voor houtblazers zorgde ervoor dat verschillende instrumenten makkelijk met elkaar konden samenspelen. Daarnaast leverde de uitvinding van de saxofoon de gezochte middenstemmen. In deze periode werden grotere, militaire korpsen opgericht. Deze waren niet meer nodig op het slagveld, maar werden ingezet voor het moreel van de manschappen.

Uit de militaire korpsen ontstonden de zogenaamde burgerorkesten zoals we die vandaag de dag kennen. De burgerorkesten werden opgericht ter ontspanning. Niet alleen van de eigen leden, maar ook van de gemeenschap. De orkesten werden ingezet bij lokale en regionale feesten en gebeurtenissen, in de vorm van podiumconcerten of marcheeroptredens. Blaasinstrumenten waren goedkoper en makkelijker in onderhoud dan strijkinstrumenten. Dit maakte de muziek dan ook toegankelijker voor de arbeiders, die nou eenmaal minder te besteden hadden. De geschiedenis wordt door de HaFaBra-vormen grotendeels gedeeld, maar wat zijn nu de verschillen?

 

Harmonie-orkest

Eerst kijken we naar de Ha van HaFaBra: de harmonie. Een harmonie is een orkest bestaande uit blazers en slagwerk. De blazers zijn onder te verdelen in de houtblazers en rietblazers. Van de houtblazers vormen de klarinetten de grootste en belangrijkste groep. Dit houten blaasinstrument heeft een warme klank en heeft dezelfde rol als de viool in een symfonie-orkest. Zij speelt veelal de hoofdmelodie. De hoge klanken worden aangevuld door de hobo, dwarsfluit en piccolo. Ook saxofoons zijn aanwezig van alt- tot baritonsaxofoon, voor het midden- en lage register. Een sopraan-saxofoon is overbodig door de aanwezigheid van de andere hoog blazende instrumenten. Ook de fagot met zijn lage klanken, is van de partij.

Naast de houtblazers zijn er ook veel koperblazers te vinden in de harmonie. In het hoge register zien we de trompetten Iets lager klinken de hoorns, de baritons en euphoniums, en de trombones.  De bastonen worden geleverd door de bastrombones en de bastuba’s. In sommige gevallen wordt de bezetting aangevuld met een basgitaar of strijkbas. Het slagwerk neemt een aparte plaats in binnen alle orkesten en komt later aan bod. Eerst gaan we verder met de fanfare.

 

Fanfare-orkest

Een fanfare is in grote lijnen zeer vergelijkbaar met een harmonie. Dezelfde geschiedenis en dezelfde muziekstijl. Het grootste verschil met harmonie is de bezetting. Een fanfare bestaat uit koperblazers, saxofoons en slagwerk. De saxofoon wordt apart vermeld, omdat deze niet tot de koperblazers behoort, maar tot de houtblazers.  In tegenstelling tot een harmonie wordt bij een fanfare wel de sopraansaxoofon gebruikt, met name voor de hoogste tonen. Andere houtblaasinstrumenten ontbreken, waardoor de klankkleur van een fanfare verschilt van een harmonie.

Binnen het fanfare-orkest komen we een grotere diversiteit aan koperblaasinstrumenten tegen. Als eerste zien we de bugel. Met zijn warme, ronde toon heeft de bugel een vergelijkbare rol als de klarinet bij de harmonie. In een standaardbezetting is dit de instrumentgroep met de meeste melodielijnen. Ook trompetten en eventueel cornetten zijn aanwezig in de fanfare, maar door de scherpere klank spelen zij minder melodie. In het middenregister zien we ook hier de hoorns, euphoniums, baritons en trombones. Voor de lage tonen tekenen de bastrombones en bastuba’s. Zoals je kunt zien, ligt het verschil met een harmonie voornamelijk in het hogere register.

Brassband

De brassband is een orkestvorm die alleen uit koperblazers en slagwerk bestaat. In tegenstelling tot een fanfare, vinden we hier geen saxofoons. Maar ook trompetten en bugels zijn in de brassband niet te horen. Wat we wel zien is een grote groep cornetten, die dezelfde rol hebben als de klarinetten bij de harmonie en de bugels bij de fanfare. De Franse hoorn is vervangen door een althoorn, maar verder zien we wederom de euphonium, bariton, trombone, bastrombone en bastuba. Hoewel er in de brassband alleen koperinstrumenten worden gebruikt, heeft het orkest geen scherpe klank. Dit komt door de veelal conische boring van de instrumenten. Dit betekent dat de instrumenten zijn gemaakt van een steeds wijder wordende buis, waardoor een warme klank ontstaat.

Slagwerksectie

Binnen elke orkestvorm is een slagwerksectie te vinden. Vroeger bestond deze sectie voornamelijk uit een basisopstelling met pauken, grote trom, slagbekkens en een kleine, scherpe trom (snare-drum). Dit was gebaseerd op de klassieke muziek en marsmuziek. Met het veelzijdiger worden van de muziekstukken, groeide het instrumentarium van de slagwerksectie. Nu vinden we naast de eerder genoemde instrumenten vaak een compleet drumstel malletinstrumenten als xylofoon en marimba en een scala aan percussie- en effectinstrumenten.

Standaardbezetting

Voor ieder orkest is een bezetting te verzinnen waarbij een mooie balans tussen de verschillende instrumentgroepen bestaat. Deze ideale situatie komt niet vaak voor; muziekverenigingen moeten het vaak doen met wat er voor handen is. Dat betekent soms wat minder klarinetten of wat meer trombones. Hierdoor zal ieder orkest een iets andere klank hebben, mede afhankelijk van de voorkeur van de dirigent.

Tot slot

Hopelijk ben je nu iets wijzer geworden over de verschillende orkestvormen binnen de HaFaBra-sector. Maar om te weten hoe een orkest klinkt, kun je het best zelf gaan luisteren.

Momenteel bestaat de Melody Percussion Band (MPB) uit een leuke sociale  groep van een 14 tal leden en zijn er ook jeugdige slagwerkers in opleiding. Zij spelen mee in het leerlingen orkest.

Gezelligheid, maar wel serieus werken om de kwaliteit te verbeteren. Plezier hebben in muziek maken daar staat de Melody Percussion Band voor. Hoewel de muzikanten onderling best in niveau verschillen stimuleert men elkaar om met percussie en slagwerk mooie en afwisselende muziek te maken. De muziekkeuze wordt zo gekozen dat er voor iedereen wel iets tussen zit.


Bezetting

Ons huidige instrumentarium kan in twee groepen worden verdeeld: Melodisch slagwerk en Ongestemde slagwerk.

Voor het melodische slagwerk hebben we momenteel een basmarimba, een concertmarimba en een aantal marching-marimba’s, twee concertxylofoons en een aantal marching- xylofoons, een aantal marchingbells en een vibrafoon.

Het ongestemde slagwerk bestaat o.a. uit snaredrum, basdrum, drumset, pauken, concert-toms, conga’s, bongo’s, cymbals, templeblocks en diverse kleine percussie-instrumenten zoals maracas, quiro, triangel, beatring, cowbell ".

Instructeur
Chiel Zomer, kijk voor meer informatie over Chiel onder het kopje dirigent/instructeur

Activiteiten
De MPB speelt een keer of  5 per jaar tijdens concerten met het orkest in het dorp, maar ook lopen wij daarnaast nog een keer of 8 per jaar op straat met het hele korps. Hierbij wordt van de MPB muzikanten verwacht dat zij de muziekstukken uit het hoofd spelen. Daarnaast worden er marsrepetities gehouden; waarbij geoefend wordt in het netjes in rotten op straat lopen. Hiervoor hebben wij een kundige tambour-maître voorop lopen.

Verder streven we ernaar om tweejaarlijks onze prestaties te laten beoordelen door een vakkundige jury tijdens een festival en vierjaarlijks KNMO concours. Wij komen dan uit in de derde divisie.

Repetitie
De Melody Percussion Band repeteert op donderdag avond van 19:30 tot 22.00 uur in het Trefpunt van Linschoten (Jacob Barneveldstraat 17)

Kom gerust eens langs om een kijkje te nemen!



Muziek maken is niet alleen nootjes spelen, het vraagt samenwerking door goed naar elkaar te luisteren. Elkaar ruimte gunnen en ruimte durven nemen, gevoel geven aan de noten zodat het een gevoel oproept bij het publiek.
Het is wetenschappelijk aangetoond dat muziek maken voor de ontwikkeling van de (kinder)hersenen enorm gezond is. Er worden bruggetjes geslagen tussen de beide hersenhelften. Hierdoor kan de samenwerking tussen hersenen en spieren getraind worden, je kunt via de muziek makkelijker bij de emoties komen en hier uiting aan geven. Het muzikale gehoor wordt getraind, en dit verleer je niet meer. Daarnaast kan het leren van noten en/of ritmes lezen helpen in het oefenen met “gewoon”lezen. Muziek maken met elkaar is ongelooflijk leuk om te doen, gezellig en ontspannend (ondanks inspanning)
 

Het orkest

Momenteel bestaat het orkest uit ongeveer 35 spelende leden en zijn er ook jeugdige spelers in het orkest. Daarnaast zijn er nog leden in opleiding. Zij spelen mee in het leerlingen orkest. Sommige leden hebben al veel ervaring en andere wat minder. We kiezen onze muziek daarom zo uit dat er voor elk wat wils gespeeld wordt.

Belangrijk vinden wij het hebben van plezier in muziek maken, er heerst dan ook een ontspannen en gezellige sfeer. Niemand wordt uitgelachen wanneer er iets niet lukt. Leden die meer moeite hebben met het niveau krijgen ondersteuning van de muzikant naast zich. Zodat niemand zich verloren hoeft te voelen als je het niet kunt volgen. We leren van en door elkaar.

Wel hechten we aan enige uitdaging. Er wordt dus van de orkestleden verwacht dat je de muziekstukken thuis zo goed mogelijk instudeert, zodat de repetitie gebruikt kan worden om met elkaar de puntjes op de i te zetten.

 
Bezetting
Omdat wij een fanfare zijn kan de bezetting in drie groepen worden verdeeld, het koper, het hout en slagwerk. Elke sectie heeft een belangrijke rol in de klank en de partijen van een muziekstuk.

Koper: Trompetten, trombones, F hoorns, bugels, besbas en esbas, baritons en euphoniums

Het hout: sopraansaxofoon, altsaxofoon, tenorsaxofoon, baritonsaxofoon

Slagwerk: drumstel, grote trom, pauken en diverse kleine slagwerkinstrumenten
 

Dirigent
Vanaf zomer 2018 is Olaf Schipper dirigent van het fanfare orkest. 
 
Activiteiten
Het orkest speelt een keer of  5 per jaar tijdens concerten met de melody percussion band in het dorp, maar ook lopen wij daarnaast nog een keer of 8 per jaar op straat met het hele korps. Hierbij wordt van de orkest leden verwacht dat zij de muziekstukken uit het marsenboekje spelen. Daarnaast worden er marsrepetities gehouden; waarbij geoefend wordt in het netjes in rotten op straat lopen. Hiervoor hebben wij een kundige tambour-maître voorop lopen.

Verder streven we ernaar om tweejaarlijks onze prestaties te laten beoordelen door een vakkundige jury tijdens een festival en vierjaarlijks KNMO concours. Wij komen dan uit in de derde divisie.

Zoals bij elke vereniging hebben wij hulp nodig van de leden om alles te organiseren en te regelen. Er wordt dus verwacht dat de leden en de ouders van jeugdleden ook een bijdrage leveren aan vrijwilligerswerk  

 
Repetitie
Het orkest repeteert op donderdag avond van 19:30 tot 22.00 uur in schoolgebouw “de Brede Vaart” van Linschoten
 

Vacatures
Vacatures op dit moment zou er plek zijn voor invulling op : sopraansaxofoon, bugels, hoorns, percussie slagwerker, paukenist.
Ook op andere instrumenten kan aanvulling welkom zijn.
 
Kom gerust eens langs om een kijkje te nemen!